พระแก้วมรกต ตำนานคู่เมืองไทย

พระแก้วมรกต
พระแก้วมรกต

พระแก้วมรกต ตำนานคู่เมืองไทย

ตามเรื่องตำราเก่า ที่เล่าสืบต่อกันมาแต่เดิมมีแก้ไขต่อเติมบ้างบางแห่ง อาจารย์ธรรมทาส พานิช เป็นผู้หนึ่งที่สนใจเรื่อง พระแก้วมรกต มานานหลายสิบปี ได้ค้นคว้าให้เห็นว่า พระแก้วมรกตสร้างในเมืองไทยนี้เอง ไม่ได้สร้างทำที่อินเดียหรือลังกาอย่างที่กล่าวกัน ดังความตอนหนึ่งว่า      

“ตำนานพระบรมธาตุเมืองนครศรีธรรมราช เล่าถึงพระเจ้าศรีธรรมาโศก มาตั้งที่เวียงสระและที่หาดแก้วเมืองนครศรีธรรมราช เป็นประวัติศาสตร์ไทยสมัยกรุงพันพานและกรุงตามพรลิงค์ ตามตำนานพระแก้วมรกตเล่าถึงกษัตริย์ไศเลนทร์สร้างพระแก้วมรกต ที่นครปาตลีบุตรเมืองไทย ประมาณ พ.ศ. ๑๒๖๐”      นอกจากนี้ยังมีคำอธิบายว่า ตามประวัติศาสตร์คนไทยโบราณที่ลงมาอยู่ในดินแดนล้านนาเรียกว่าพวกโยนก

คนไทยโบราณที่ลงมาอยู่ที่ละโว้ อโยธยา ไชยา นครศรีธรรมราชเรียกว่าพวกกัมโพช (คำว่ากัมโพช หมายถึงชาวใต้ ในสมัยต่อมา เมื่อขอมซึ่งเป็นไทยมีมารดาเป็นเขมรมีอำนาจมากขึ้น ชาวไทยเหนือจึงเรียกพวกไทยใต้ว่าขอม) ในตำนานพระแก้วมรกต เรียกเมืองนครศรีธรรมราชว่า ลังกาทวีปกัมโพชวิสัย ลังกาแปลว่าเมืองที่มีพระไตรปิฎก (เห็นจะหมายความว่า พระไตรปิฎกเกิดขึ้นที่ลังกา) เมืองพระไตรปิฎกของชาวกัมโพชในตำนานพระแก้ว ก็คือเมืองนครศรีธรรมราชนั่นเอง (ตามตำนานกล่าวว่า พระเจ้าศรีธรรมาโศกราชสร้างเมืองเมื่อพุทธศักราช ๑๐๙๘ ปี จึงเรียกเมืองศรีธรรมมาราชมหานคร)

พระแก้วมรกตมีพระบรมธาตุ ประดิษฐานอยู่ ๗ พระองค์คือ

  1. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในพระโมฬี
  2. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในพระพักตร์
  3. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในพระหัตถ์ขวา
  4. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในพระหัตถ์ซ้าย
  5. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในเข่าข้างขวา
  6. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในเข่าข้างซ้าย
  7. พระองค์หนึ่งเสด็จอยู่ในพระชงฆ์

 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเลื่อมใสศรัทธาพระแก้วมรกตเป็นอันมาก ครั้งหนึ่งโปรดให้คนไปหาซื้อเพชรที่อินเดีย ไปได้เพชรเม็ดใหญ่มาจากเมืองกัลกัตตา โปรดให้ประดับที่พระนลาตพระแก้วมรกต นอกจากนี้ยังชักชวนให้ประชาชนได้เข้าไปกราบไหว้บูชาในวันพระเป็นกรณีพิเศษ ซึ่งแต่ก่อนคนภายนอกไม่สามารถเข้าไปได้ด้วยเป็นเขตพระราชฐาน

พระแก้วมรกต ตำนานคู่เมืองไทยมาช้านานจริงๆ